MS behandelen

Iedereen zit met vragen, of je nu pas de diagnose kreeg of al jaren met MS leeft. Hier belichten we de wetenschap en behandeling van MS in het algemeen.

De wetenschap, klaar en duidelijk

De rol van het immuunsysteem bij MS1-3

Je immuunsysteem bestaat uit twee delen. Het ene deel krijg je mee bij de geboorte, het andere ontwikkel je doorheen je leven. Het aangeboren deel biedt onmiddellijk bescherming tegen infecties en ziekten. Dit aangeboren gedeelte noemen we ook het aspecifieke immuunsysteem. Een ander deel van je immuunsysteem komt gestaag tot ontwikkeling en leert zich te verweren naarmate we opgroeien. Zo zal een kind dat mazelen krijgt voor de rest van zijn verdere leven beschermd zijn tegen de ziekte. Dit is het adaptieve of specifieke immuunsysteem.

Soms kan het immuunsysteem overreageren en het eigen lichaam aanvallen, wat leidt tot een auto-immuunziekte. In het specifieke geval van MS worden de hersenen en hun gezonde zenuwcellen aangevallen, waardoor die gaan ontsteken en beschadigd raken, met de symptomen van de ziekte tot gevolg.

Doorgaans worden bij de behandeling van MS de pijlen gericht op het immuunsysteem1-4

Sommige MS-behandelingen onderdrukken je immuunsysteem. Die middelen noemen we immunosuppressiva. Wanneer je over een lange periode immunosuppressiva inneemt, spreken we van chronische immunosuppressiva.

De chronische immunosuppressiva werken continu op het immuunsysteem door het verminderen van meerdere typen cellen. Deze behandelingen hebben hun bewijs geleverd bij MS-patiënten, maar vanaf het moment dat deze hun medicatie niet meer gebruiken kan MS zeer snel weer actief worden. De chronische immunosuppressiva moeten dus op reguliere basis ingenomen worden, sommige zelfs elke dag. Maar het terugdringen van lymfocyten op lange termijn zorgt voor een verzwakt immuunsysteem waardoor er een verhoogd risico op infecties ontstaat. Dit risico blijft aanwezig gedurende de behandeling en kan zelfs vergroten met de tijd.  

Sommige andere behandelingen van MS bestaan uit enkele innamen en worden dan stopgezet gedurende een langere periode. Deze behandelingen worden immuunreconstitutieve behandelingen genoemd. Zij vernietigen een deel van de immuuncellen gedurende de tijd van de behandeling en achteraf maakt het lichaam zelf terug nieuwe immuuncellen aan om de oude te vervangen. In dat geval spreken wetenschappers van een gereconstitueerd immuunsysteem, waarbij het immuunsysteem op een normale manier zijn gebruikelijke taken voor het beschermen van het lichaam uitvoert.

MS behandelen3-4

Sinds de eerste behandelingen begin jaren 90 werden goedgekeurd, ontwikkelden wetenschappers al heel wat verschillende MS-behandelingen.

De behandeling die wordt voorgeschreven hangt af van de symptomen, de ernst van de ziekte en het type MS bij de patiënt in kwestie. Met het oog op de behandeling van je MS zal de dokter waarschijnlijk drie grote doelstellingen nastreven:

1. Minder vaak opflakkeringen

2. De ontwikkeling van beperkingen vertragen 

3. De schade door MS - alleen te zien op een MRI-scan - verhinderen of afremmen

Vandaag kan MS nog niet genezen worden, en sommige behandelingen zijn alleen geschikt voor specifieke vormen van MS.

Doorgaans worden MS-behandelingen opgedeeld in twee groepen:

image-1

Immuunreconstitutie4

Immuunreconstitutiemiddelen worden slechts voor een beperkte periode ingenomen. De dosering is periodiek en niet doorlopend, terwijl de middelen toch een langetermijnremissie in de hand kunnen werken.

Het effect van de behandeling houdt nog lang na inname van de laatste dosis aan. Eenmaal de behandelingscyclus is afgerond, is er dus verder geen behandeling meer nodig.

Onderhoudsbehandeling4

Onderhoudsbehandelingen moeten regelmatig en doorlopend ingenomen worden. Wanneer de medicatie niet langer wordt ingenomen, zal de behandeling geen effect meer hebben.

Daar ligt het grote verschil tussen immuunreconstitutie en onderhoud. Onderhoudsbehandelingen moeten doorlopend genomen worden om efficiënt te blijven, terwijl immuunreconstitutiemiddelen nog lang na inname van de laatste dosis efficiënt blijven.

1. Neuhaus O et al. Trend Pharmacol Sci 2003; 24: 131-138.
2. Files DK et al. Prim Care. 2015 Jun ; 42(2):159-175.
3. National MS Society. The history of MS. http://www.nationalmssociety.org [Accessed November 2019]
4. Giovannoni G. Curr Opin Neurol 2018; 31:233–243.

Kevon1_1_800x800-400x450